Medytacja
Medytacja oznacza szeroki wachlarz ćwiczeń, którymi świadomie wycisza się umysł i wspiera myślenie intuicyjne, nierozpamiętujące. Nie chodzi o jedną technikę, lecz o wiele bardzo różnych dróg, które wszystkie wskazują w tym samym kierunku: od nieustannego krążenia myśli ku wewnętrznej ciszy i jasności. Z duchowego punktu widzenia medytacja jest drogą ćwiczenia i poznawania siebie; nie jest leczeniem medycznym i nie zastępuje pomocy lekarskiej ani terapeutycznej.
Czym jest medytacja?
W rdzeniu medytacja opisuje czynność zbierania uwagi i świadomego puszczania nawykowego, często gorączkowego myślenia. Zamiast napędzać myśli dalej, pozwala się im przychodzić i odchodzić, wracając wciąż do prostej kotwicy – oddechu, jakiegoś odczucia, słowa albo obrazu. Z czasem powstaje w ten sposób spokojniejszy, bardziej czujny stan, w którym intuicja i nowe wglądy łatwiej znajdują miejsce. Konkretne metody bardzo się różnią, jednak łączy je cel wewnętrznego wyciszenia.
Jakie istnieją tradycje (zen, kontemplacja, koan)?
Medytacja wyrastała w wielu kulturach. Trzy często wymieniane w praktyce podejścia to:
Zen
Zen to japońska forma medytacji, która zmierza do całkowitego wewnętrznego wyłączenia się i wyciszenia świadomej czynności zmysłów i myślenia. Z fazy zupełnej pustki – w zen często opisywanej jako „niebyt” – mają rodzić się nowe, wyższe wglądy. Na pierwszym planie stoi ciche, wyprostowane siedzenie i puszczanie wszelkiego kurczowego trzymania się.
Kontemplacja
Kontemplacja oznacza zagłębianie się w medytacji w pewien stan lub przedmiot, by dojść do nowych wglądów. Można przy tym utożsamić się wewnętrznie z zewnętrznymi okolicznościami, na przykład po to, by zrozumieć jakiś problem od środka i zbliżyć się do rozwiązania. Podczas gdy zen podkreśla opróżnianie, kontemplacja podkreśla pogłębione trwanie przy pewnej treści.
Koan (choan)
Koan (w materiale źródłowym „choan”) to sentencja lub impuls myślowy, który mistrzowie zen przedkładają swoim uczniom, aby przełamać „myślenie utartymi torami” i umożliwić nowe poznanie. Koany bywają rozumowi po części świadomie niedostępne – właśnie ta niemożność ich rozwiązania ma przekroczyć nawykowy rozum i pobudzić głębszy wgląd.
Jak zacząć?
Początek nie wymaga szczególnego wyposażenia. Pomocne są:
- Spokojne miejsce i wygodna, wyprostowana postawa.
- Kilka zaledwie minut dziennie – regularność działa silniej niż długość.
- Prosta kotwica, na przykład oddech, do której wraca się, gdy tylko myśli odpłyną.
- Postawa cierpliwa i wolna od ocen: odpływanie myśli jest normalne i należy do rzeczy.
Z pewną wprawą wyciszanie się staje się bardziej znajome. To, która tradycja czy metoda pasuje najlepiej, pokazuje się najpewniej przez spokojne próbowanie.
Tematy pokrewne
Najczęstsze pytania
Czym jest medytacja?
Medytacja to pojęcie zbiorcze obejmujące ćwiczenia, dzięki którym umysł świadomie się wycisza, a myślenie intuicyjne, nierozpamiętujące, zyskuje przestrzeń. Istnieje wiele różnych metod – od cichego siedzenia po zagłębienie się w pytanie albo w symbol.
Jakie istnieją tradycje (zen, kontemplacja, koan)?
Zen to forma japońska, zmierzająca ku wewnętrznej ciszy i puszczeniu nawykowej czynności myślenia. Kontemplacja oznacza zagłębianie się w pewien przedmiot, by dojść do nowych wglądów. Koan to sentencja lub impuls myślowy, który rozbija utarte tory myślenia.
Jak zacząć medytować?
Na początek wystarczy spokojne miejsce, wygodna, wyprostowana postawa i kilka minut dziennie. Pomocna jest prosta kotwica, na przykład oddech, do której wraca się za każdym razem, gdy pojawiają się myśli. Regularność liczy się bardziej niż długość.
Historia zmian · ostatnia aktualizacja
- — Pierwsza wersja polska hasła.
Źródła
- D. Harald Alke: Gesundheitslexikon. Obszerne przedstawienie tematów istotnych dla zdrowia oraz metod terapeutycznych; zebrane, nakładające się doświadczenia z około 30 lat poradnictwa życiowego z klientkami i klientami. Instytut Kyborg.
Autor: D. Harald Alke