Trening autogenny

Trening autogenny (TA) to sprawdzona metoda relaksacyjna. Berliński lekarz J. H. Schultz przedstawił ją w 1932 roku jako „metodę skupionej autorelaksacji”. Idea jest taka: prostymi, spokojnie powtarzanymi w myślach formułami – na przykład spokój, ciężar i ciepło – wprowadza się samego siebie („autogenny” = od wewnątrz) w stan głębokiego odprężenia. W Instytucie Kyborg cenimy TA jako osadzoną w rzeczywistości, łatwą do nauczenia się drogę do większego wewnętrznego spokoju.

Jak działa trening autogenny

W odprężeniu zmienia się – całkiem bez wysiłku – niejedno: uspokajają się oddech i krążenie, wzrasta uczucie ciepła w środku ciała (w okolicy splotu słonecznego), pobudzone zostaje ukrwienie. Powstaje poczucie wewnętrznego spokoju i bezpieczeństwa. Słowami z Gesundheitslexikon: „Głowa staje się chłodna. Rozum przestaje tak dokuczać”. TA uchodzi za uznaną metodę relaksacji i radzenia sobie ze stresem – wyraźnie jako ćwiczenie, nie jako metoda lecznicza.

Nasze ujęcie: odprężać się świadomie, zanim stres weźmie górę

W naszym ujęciu TA jest dobrym narzędziem samoregulacji: zamiast czekać, aż napięcie i frustracja wezmą górę, rozwiązuje się je świadomie, z własnej woli i w sposób kontrolowany. D. Harald Alke opisuje TA w Gesundheitslexikon jako drogę, by z „duchowego rozstroju wrócić do normalnego poczucia życia” – jako łagodne, samodzielnie wprowadzone odciążenie, przy którym spokojne, porządkujące siły znów przejmują prowadzenie. Jest to osobiste, światopoglądowe umiejscowienie, a nie wypowiedź medyczna.

Pokrewny z medytacją i naszą metodyką

TA stoi w jednym rzędzie z innymi drogami wyciszania umysłu – na przykład z medytacją. Podczas gdy medytacja obejmuje wiele tradycji, TA jest szczególnie jasno ustrukturyzowany i przydatny w codzienności. Pokrewne zasady – spokojny oddech, koncentracja, ukierunkowana autorelaksacja – weszły także do własnej metodyki Instytutu (Energytraining, trening mentalny). TA daje się więc dobrze wykorzystać samodzielnie albo połączyć z innymi ćwiczeniami; niejednemu zespołowi wspólna jednostka TA pomaga nawet dojść wewnętrznie do wspólnego mianownika (Mental Basics).

Granice – i kiedy pomoc fachowa ma sens

Jakkolwiek TA jest pomocny w codzienności: jest ćwiczeniem relaksacyjnym, a nie zastępstwem leczenia. Przy utrzymujących się lub poważnych dolegliwościach cielesnych i psychicznych wyjaśnienie należy do rąk lekarskich lub psychoterapeutycznych. TA prowadzony jest często na kursach albo przez terapeutki i terapeutów – to dobry początek, by rzetelnie nauczyć się metody. Przepisanych leków prosimy nie odstawiać samowolnie.

Co to znaczy w praktyce?

• TA jest łatwy do nauczenia się i dla większości ludzi stanowi łagodną pomoc w odprężeniu.
• Ćwiczony regularnie działa najlepiej – wystarczy kilka spokojnych minut dziennie.
• Przy poważnych dolegliwościach TA należy rozumieć wyłącznie jako uzupełnienie i zasięgnąć porady fachowej.

Uwaga: tekst ten oddaje osobiste, światopoglądowe spojrzenie i nie jest poradą medyczną. Nie zastępuje lekarskiej diagnozy ani leczenia. W sprawach zdrowotnych prosimy zwrócić się do lekarki, lekarza lub apteki; przepisanych leków prosimy nie odstawiać samowolnie.

Autor: D. Harald Alke