Prana

Prana oznacza w jodze energię życiową albo oddech życia – ową subtelną siłę, która wedle spojrzenia jogicznego przenika i ożywia wszystko, co żywe. Pojęcie pochodzi z sanskrytu i łączy przedrostek pra- (naprzód) z an (oddychać). Prana jest centralnym pojęciem indyjskiej tradycji jogi i należy rozumieć ją jako spojrzenie duchowe, a nie jako wielkość dowiedzioną fizycznie czy medycznie.

Czym jest prana?

W nauce jogicznej prana oznacza ożywiającą energię, która ma działać za wszystkimi procesami życiowymi. Nie jest utożsamiana z samym powietrzem, lecz rozumiana jako subtelna siła przyjmowana do ciała wraz z oddechem. Blisko spokrewnione jest ogólniejsze pojęcie energii życiowej, które prana uszczegóławia z perspektywy jogi.

Prana jest przy tym wykładnią wewnątrz pewnej tradycji duchowej. Nie chodzi tu o substancję mierzalną, lecz o obraz, który w jodze pomaga powiązać ze sobą oddech, uwagę i wewnętrzne przeżywanie.

Jak prana wiąże się z oddechem (pranajamą)?

Oddech uchodzi w jodze za najbardziej bezpośrednią i najbardziej widoczną postać prany. Stąd wywodzi się metoda pranajamy – świadomej pracy z oddechem. Pojęcie składa się z prany (energia życiowa) i ajamy (rozszerzanie, prowadzenie).

Pranajama jest w jodze praktyką ćwiczeniową, w której ruch oddechu i uwaga prowadzone są świadomie. Opis metody znajduje się w powiązanym haśle; wypowiedzi o działaniach należy rozumieć jako spojrzenie jogiczne i nie zastępują one porady lekarskiej.

Prana, chi, ki – czym się różnią?

Wiele kultur zna pojęcie wszystko przenikającej energii życiowej:

• Prana – w indyjskiej tradycji jogi,
• Chi (także qi) – w chińskim taoizmie,
• Ki – w przekazie japońskim.

Pojęcia te pochodzą z odmiennych tradycji i nie pokrywają się ze sobą. Opisują jednak pokrewną ideę podstawową: subtelną siłę, która niesie życie. Porównanie pomyślane jest jako wskazówka kulturowa, a nie jako twierdzenie o tożsamości tych nauk.

Prana i pojęcia pokrewne

W jodze prana pozostaje w związku z dalszymi centralnymi pojęciami:

• Kundalini opisywana jest jako energia spoczywająca, dająca się wyprostować.
• Czakry uchodzą w spojrzeniu jogicznym za ośrodki, przez które energia miałaby być przyjmowana i rozdzielana.
• Ramą nadrzędną jest sama joga jako droga ćwiczenia i doświadczenia.

Wszystkie te pojęcia należą do tradycji duchowej. Należy rozumieć je jako spojrzenia i obrazy porządkujące wewnętrzne przeżywanie – a nie jako wypowiedzi przyrodoznawcze czy medyczne.

Autor: Tobias O. R. Alke