Odpowiedzialność
Odpowiedzialność znaczy po prostu: samemu ponosić następstwa własnego działania. W Instytucie Kyborg rozumiemy ją jako stałą część żywej etyki – nie jako ciężar, lecz jako świadomą odpowiedź na to, co dzieje się wokół nas.
Czym jest odpowiedzialność?
W „Etyce Nowego Człowieka” D. Harald Alke opisuje odpowiedzialność tak: zakłada ona rozpoznanie związków i jest naszą odpowiedzią na wydarzenia w naszym otoczeniu. Nasze czyny, słowa i zamiary są częścią tego otoczenia – i oddziałują z powrotem na nas.
Odpowiedzialność a karma
Odpowiedzialność wiąże się ściśle z przyczyną i skutkiem: każde działanie wywołuje skutek, który prędzej czy później wraca do nas samych. W Europie nazywano to długo losem, w Azji karmą – dosłownie „przyczyną działania”. Liczą się przy tym nie tylko czyny: także myśli, uczucia i zaniechania (świadome niedziałanie) są w tym sensie działaniami.
Jest to nasze osobiste przekonanie światopoglądowe, a nie twierdzenie dowiedzione naukowo ani wypowiedź przeciw jakiejkolwiek tradycji religijnej. Kto odczytuje ten porządek inaczej – na przykład jako sumienie, jako sprawiedliwość Bożą albo po prostu jako doświadczenie życiowe – opisuje w naszym ujęciu to samo spostrzeżenie innym językiem.
Odpowiedzialność obejmuje także nas samych
Odpowiedzialność kieruje się ku dobru wszystkich – łącznie z nami samymi. Nie jest wezwaniem do poświęcania siebie, lecz do jasności: rozpoznawać własne zdolności, wspierać je i sensownie wykorzystywać. Należy tym samym do dobrowolnej, wewnętrznej postawy, z której wyrasta także prawdziwa miłość bliźniego. Że nie stoi przy tym ani jednostka nad wspólnotą, ani wspólnota nad jednostką, wyjaśnia hasło Kolektywizm i indywidualizm.
Co to znaczy w praktyce?
- Rozpoznawać związki i działać świadomie, zamiast odwracać wzrok.
- Poważnie traktować następstwa własnego działania (i zaniechania).
- Dostrzegać odpowiedzialność także wobec samego siebie – troska o siebie należy do rzeczy.
Najczęstsze pytania
Co oznacza odpowiedzialność – w prostych słowach?
Odpowiedzialność znaczy samemu ponosić następstwa własnego działania. Zakłada, że rozpoznaje się związki i świadomie odpowiada na to, co dzieje się wokół.
Co odpowiedzialność ma wspólnego z karmą?
W naszym ujęciu jedno i drugie opisuje ten sam porządek podstawowy: każde działanie ma następstwa, które wracają do działającego. W Europie nazywano to długo losem, w Azji karmą. Jest to spojrzenie światopoglądowe, a nie twierdzenie dowiedzione naukowo.
Czy do odpowiedzialności należy także dobre traktowanie samego siebie?
Tak. Odpowiedzialność dotyczy dobra wszystkich – łącznie z nami samymi. Obejmuje troskę o siebie i nie oznacza poświęcania siebie.
Historia zmian · ostatnia aktualizacja
- — Pierwsza wersja polska hasła.
Źródła
- D. Harald Alke: Die Ethik des Neuen Menschen (Etyka Nowego Człowieka). Etyka, moralność, wiara i odpowiedzialność. Instytut i Wydawnictwo Kyborg, 1993 (wydanie 4. z 2016).
Autor: D. Harald Alke