Uzależnienie
„Każde uzależnienie czegoś szuka”. W Instytucie Kyborg rozumiemy uzależnienie przede wszystkim jako szukanie czegoś brakującego – oparcia, bliskości, spokoju albo przyjęcia siebie. Zarazem uzależnienie jest poważną chorobą, która potrzebuje profesjonalnej pomocy. Nasza duchowa wykładnia jest wyraźnie osobistym, światopoglądowym spojrzeniem i tylko uzupełnia poradnictwo w uzależnieniach oraz leczenie lekarskie.
Nasza duchowa wykładnia
Czy cukier, tytoń, alkohol, inne substancje, czy określone zachowania: w naszym odczytaniu uzależnienie wskazuje często na to, że ktoś nie może się w pełni przyjąć albo odczuwa brak miłości, uwagi i radości. Lęk, samotność albo przeciążenie mogą przy tym odgrywać rolę. Kto żyje bardziej w równowadze i dba o własną energię, rzadziej szuka takich dróg zastępczych. Jest to obserwacja światopoglądowa – a nie przypisywanie winy. Nikt nie jest „sam sobie winien” chorobie uzależnieniowej.
Także badania wspierają to spojrzenie na otoczenie – nie tylko na substancję. W znanym eksperymencie „Rat Park” (Bruce K. Alexander i in., koniec lat siedemdziesiątych) szczury w dużej, urozmaiconej i bogatej społecznie instalacji w znacznej mierze unikały oferowanego roztworu morfiny, podczas gdy zwierzęta trzymane w izolacji w małych klatkach przyjmowały go w dużych ilościach (Alexander, Coambs i Hadaway 1978). Ustalenia te są wpływowe, lecz należy je umiejscawiać krytycznie i zostały odtworzone tylko w ograniczonym zakresie (Gage i Sumnall 2019) – nie należy ich nadmiernie rozciągać. Jako wskazówka pasują do „każde uzależnienie czegoś szuka”: życie związane z innymi i wypełnione obniża najwyraźniej siłę przyciągania środków uzależniających. Obszernie o tym w haśle narkotyki.
Bez bagatelizowania – pomoc działa
Wyraźnie nie wypowiadamy żadnego zalecenia dla narkotyków. Wszystkie środki uzależniające – także legalne, jak alkohol, tytoń czy niektóre leki – niosą ryzyko, a uzależnienie może dotknąć każdego. Dobra wiadomość: pomoc działa. Pomocne mogą być:
- lekarka lub lekarz rodzinny jako pierwsze miejsce kontaktu,
- miejscowe poradnie leczenia uzależnień,
- grupy samopomocowe (zob. też alkoholizm),
- wsparcie także dla osób bliskich.
Co to znaczy w praktyce?
- Przy problematycznym używaniu wcześnie szukać poradnictwa – im wcześniej, tym lepiej.
- Nawroty często należą do rzeczy; nie są powodem, by się poddać.
- Spojrzenie duchowo-energetyczne może dawać oparcie, lecz nie zastępuje leczenia uzależnienia.
Uwaga: tekst ten oddaje osobiste, światopoglądowe spojrzenie i nie jest poradą medyczną. Nie zastępuje lekarskiej diagnozy ani leczenia. W sprawach zdrowotnych prosimy zwrócić się do lekarki, lekarza lub apteki; przepisanych leków prosimy nie odstawiać samowolnie.
Najczęstsze pytania
Jak Instytut Kyborg odczytuje uzależnienie?
Rozumiemy uzależnienie często jako szukanie: oparcia, bliskości, spokoju albo przyjęcia siebie. Za tym stoi często brak miłości, uwagi lub radości życia. Jest to wykładnia światopoglądowa, a nie przypisywanie winy – uzależnienie jest chorobą.
Czy niektóre narkotyki są nieszkodliwe albo wręcz godne polecenia?
Nie. Nie wypowiadamy żadnego zalecenia dla narkotyków. Wszystkie środki uzależniające – także legalne, jak alkohol, tytoń czy niektóre leki – niosą ryzyko. Przy problematycznym używaniu obowiązuje: szukać profesjonalnej pomocy.
Gdzie znaleźć pomoc przy uzależnieniu?
U lekarki lub lekarza rodzinnego, w miejscowych poradniach leczenia uzależnień oraz w grupach samopomocowych. Wsparcie znajdują tam także osoby bliskie. Ogólnopolski, bezpłatny Telefon Zaufania „Uzależnienia”: **800 199 990** (codziennie 16:00–21:00).
Historia zmian · ostatnia aktualizacja
- — Uzupełniono numery telefonów wsparcia i pomocy (kryzys/uzależnienia/rzucanie palenia/HIV).
- — Pierwsza wersja polska hasła.
Źródła
- D. Harald Alke: Gesundheitslexikon. Obszerne przedstawienie tematów istotnych dla zdrowia oraz metod terapeutycznych; zebrane, nakładające się doświadczenia z około 30 lat poradnictwa życiowego z klientkami i klientami. Instytut Kyborg.
- Alexander, B. K., Coambs, R. B. & Hadaway, P. F. (1978): The effect of housing and gender on morphine self-administration in rats. Psychopharmacology 58(2), 175–179.
- Gage, S. H. & Sumnall, H. R. (2019): Rat Park: How a rat paradise changed the narrative of addiction. Addiction 114(5), 917–922 (krytyczne umiejscowienie, granice replikacji i metodyki).
Autor: D. Harald Alke