Rosyjskie piramidy (piramidy Gołoda)

Rosyjskie piramidy – nazywane też piramidami Gołoda – to seria dużych, bezmetalowych piramid z tworzywa sztucznego, które rosyjski inżynier Aleksandr Gołod kazał wznosić od lat 90. w wielu miejscach. Najbardziej znana, 44-metrowa piramida pod Moskwą, została ukończona w 1999 roku i zniszczona przez burzę w 2017 roku. Z budowlami wiązano daleko idące twierdzenia o działaniu, które nie są naukowo udowodnione. Przedstawiamy tu ten projekt rzeczowo – jako część naszego neutralnego punktu odniesienia wokół piramidy energetycznej i mocy piramid: czym jest, co się wydarzyło i jak ocenić te twierdzenia.

Czym są rosyjskie piramidy Aleksandra Gołoda?

Mniej więcej w latach 1990–2000 w Rosji i krajach sąsiednich powstało ponad dwadzieścia piramid według projektu Aleksandra Gołoda. Nie są to kamienne monumenty, lecz lekkie, puste w środku bryły z tworzywa wzmacnianego włóknem szklanym. Gołod rozumiał je jako budowle „energetyczne” i na ich terenie sprzedawano „naładowane” pamiątki, wodę i kryształy. Obiekty stały się celami turystycznymi.

Kim był Aleksandr Gołod?

Aleksandr Jefimowicz Gołod (1949–2018) był rosyjskim inżynierem; źródła opisują go różnie – jako hydrogeologa, jako przedsiębiorcę ze środowiska przemysłu zbrojeniowego i jako szefa moskiewskiej firmy „Gidrometpribor”. Już sama ta niejednolitość jest godna uwagi. (Jego nazwisko oznacza po rosyjsku „głód”, co w źródłach anglojęzycznych prowadziło czasem do mylącej nazwy „famine pyramids” – merytorycznie projekt nie ma z tym nic wspólnego.)

Gdzie stoją piramidy Gołoda – i co się stało w 2017 roku?

Największa stała przy autostradzie Nowaja Ryga (M-9), około 38 kilometrów na zachód od Moskwy w rejonie Istry: 44 metry wysokości, ponad 55 ton, ukończona 30 listopada 1999 roku. 29 maja 2017 roku została całkowicie zniszczona przez huragan. Jeszcze w tym samym roku Gołod wzniósł w tym samym miejscu mniejszą budowlę zastępczą o wysokości około 14 metrów z materiału zniszczonej konstrukcji – wyraźnie określaną jako tymczasowa i do dziś niezastąpioną budowlą w pierwotnej wielkości.

Gołod budował jednak już wcześniej i w wielu innych miejscach:

• Baszkiria, przy złożu ropy naftowej koło Iszimbaju (dwa obiekty, od 1992 roku) – jedna z najwcześniejszych budowli.
• Ramienskoje w obwodzie moskiewskim (około 11 metrów, początek lat 90., później rozebrana).
• Jezioro Seliger koło Ostaszkowa w obwodzie twerskim (około 22 metrów, 1997).
• Obwód astrachański, przy zakładzie przetwarzania gazu (około 22 metrów, 2000) – tu wzniesiona wyraźnie z motywacją środowiskową.

Do tego dochodziły budowle na zlecenie, na przykład na dachu centrum medycznego w Togliatti, w Batumi oraz w Ałuszcie na Krymie; różne źródła wymieniają dodatkowo lokalizacje w innych rosyjskich miastach i za granicą. Łącznie według informacji z otoczenia powstało „ponad dwadzieścia” piramid – dokładnego, niezależnie sprawdzonego zestawienia nie ma.

Jak zbudowane są piramidy Gołoda?

Uwagę zwracają dwie cechy, które podkreślał sam Gołod:

• Brak metalu – wyłącznie tworzywo sztuczne, ponieważ w przeciwnym razie, jak był przekonany, „właściwości by przepadły”.
• Bardzo stroma forma według złotego podziału: stosunek wysokości do krawędzi podstawy wynosi około 2,06, kąt ściany około 27 stopni – znacznie ostrzej niż w płaskiej piramidzie Cheopsa. Gołod wyprowadzał proporcje z kul wpisanych w piramidę. Jedna krawędź była skierowana na Gwiazdę Polarną.

Budowa była kosztowna: dla 44-metrowej piramidy Gołod podawał koszt ponad miliona dolarów amerykańskich; mniejsza budowla zastępcza z 2017 roku kosztowała według jego danych około 20 000 dolarów. Pewna ironia polega na tym, że konstrukcję opisywano jako niezwykle odporną na wiatr – rzekomo do prędkości wiatru 60 metrów na sekundę – a w 2017 roku padła jednak ofiarą burzy.

Co dziś pozostało z piramid Gołoda?

W miejscu zniszczonej piramidy pod Moskwą do dziś stoi tylko budowla zastępcza o wysokości około 14 metrów. Prowadzona jest jako ogólnodostępny obiekt turystyczny – z przewodnikiem audio i sprzedażą „naładowanej” wody, kryształów i pamiątek; obok działa nawet ferma strusi.

Już za życia Gołoda odbiór publiczny był podzielony: reportaże podróżnicze opisywały obiekt jako osobliwą atrakcję, niektórzy odwiedzający wyraźnie relacjonowali, że „nie czuli nic szczególnego”, a znany magazyn podróżniczy nazwał projekt „dziwacznym, innowacyjnym i całkowicie nienaukowym”. Jako zjawisko kulturowe – wyraz wielkiej fascynacji piramidami w Rosji lat 90. – budowle są bez wątpienia godne uwagi.

Co twierdzono o ich działaniu – i co jest udowodnione?

Gołod i jego otoczenie informowali o licznych efektach – na przykład na plony nasion czy lepkość ropy naftowej – i wymieniali jako sprawdzających szereg rosyjskich instytutów badawczych, od Akademii Gubkina (nasiona) po instytuty badań materiałowych. Nic z tego nie jest udowodnione: do żadnego z tych przypisań nie istnieje recenzowana publikacja z autorami, rokiem i możliwym do prześledzenia projektem badania. To wymienianie nazw bez sprawdzalnego źródła i bez niezależnego, kontrolowanego badania.

Dobry przykład typowego pomylenia: jako „cud piramidy” pokazywano na przykład wodę, która pozostaje płynna i zamarza gwałtownie dopiero po uderzeniu. Jest to jednak znane i niezależne od jakiejkolwiek piramidy zachowanie fizyczne – przechłodzenie czystej wody poniżej punktu zamarzania. Przedstawianie takich ogólnych zjawisk jako „efektu piramidy” przewija się przez wiele relacji.

Ponadto Gołod łączył ze swoimi piramidami daleko idące twierdzenia o działaniu, sięgające aż po obszar zdrowia. Twierdzenia te nie są naukowo udowodnione, nigdy nie zostały niezależnie powtórzone ani opublikowane w recenzowanych czasopismach fachowych, a rosyjska Komisja ds. walki z pseudonauką odrzuciła je jako bezpodstawne. Z tego powodu nie powtarzamy tu twierdzeń dotyczących zdrowia i wyraźnie ich nie przejmujemy.

Ten rozdział jest dla nas ważny: dotyczy zarówno cudzych projektów, jak i naszego własnego rozumienia formy piramidy – przeżycie i aranżacja tak, niepotwierdzone obietnice działania nie.

Dlaczego nauka nie uznaje „badań” Gołoda?

Krytyka nie przychodzi tylko „z zewnątrz”, lecz z kilku stron:

• Inżynier budownictwa Azari Lapidus (profesor, zasłużony inżynier budownictwa Rosji) uznał opisywane działanie za placebo i wskazał na strukturę marketingową projektu.
• Komisja Rosyjskiej Akademii Nauk ds. walki z pseudonauką zaklasyfikowała te twierdzenia jako pseudonaukę; jej przewodniczący Eduard Krugłakow stwierdził, że są one pozbawione „wszelkich podstaw naukowych”.
• Nawet wewnątrz środowiska ezoterycznego krytykowano wykonanie (niewłaściwe proporcje, zbyt stromy kąt) – linia podziału nie przebiega więc po prostu na osi „nauka przeciw duchowości”.

Rzeczowe powody są zawsze te same: brak niezależnych powtórzeń, brak recenzowanych publikacji, brakujące lub wadliwe kontrole oraz prowadzenie badań przez własne otoczenie Gołoda. Nie stwierdzono też mierzalnej zmiany – na przykład sytuacji środowiskowej czy zdrowotnej w okolicznych regionach.

Podsumowanie: piramidy Gołoda to godny uwagi rozdział popularnej fascynacji piramidami i realny fragment historii współczesnej. Jako dowód działania się nie nadają. Kogo interesuje zasadnicze pytanie, czy forma piramidy wywołuje jakikolwiek skutek fizyczny, znajdzie stan badań w haśle moc piramid; wartości Bovis, jeśli się pojawiają, należy rozumieć jako subiektywną miarę radiestezyjną.

To hasło neutralnie omawia cudzy projekt budowlany i nie powtarza żadnych twierdzeń o działaniu ani obietnic leczniczych. Służy informacji, a nie reklamie produktu.

Więcej od Instytutu Kyborg w wyszukiwarce Google — Preferowane źródło w Google↗

Autor: Tobias O. R. Alke